"Hoxe en día son moitos os problemas que existen nas nosas sociedades en canto ás violacións de dereitos humanos, neste artigo quero chamar a atención sobre a grave violación que nas nosas sociedades está a sufrir un dereito concreto, aínda que, como todos os dereitos humanos, resulta absolutamente esencial para a construción dunha sociedade humana xusta: o dereito a unha educación inclusiva de calidade".
O dereito á educación inclusiva non é outra cousa que a forma en que habemos de entender o tradicional dereito á educación conforme ao actual sistema dos dereitos humanos. É certo que o dereito á educación inclusiva veuse vinculando dunha forma especial co dereito á educación das nenas e os nenos con discapacidade, pero isto só é debido a que a violación do dereito a unha educación de calidade afectou dunha forma moito máis dramática a estes nenos e nenas. En realidade, o dereito á educación inclusiva é un dereito de todas as nenas e todos os nenos, con discapacidade e sen discapacidade, a recibir unha educación de calidade no mesmo sistema de educación xeral, para o que se han de garantir os apoios e axustes que sexan necesarios para atender adecuadamente ás diversas necesidades educativas que presenten. O dereito á educación inclusiva de calidade foi recoñecido explicitamente no artigo 24 da Convención de Nacións Unidas sobre os Dereitos das Persoas con Discapacidade, que forma parte do noso Ordenamento xurídico desde o ano 2008.
Con todo, a nosa realidade xurídica, xudicial e social dista moito de garantir o debido respecto ao dereito á educación inclusiva. A ignorancia, os prexuízos, os estereotipos que conforman barreiras discriminatorias, os tradicionais inimigos dos dereitos humanos, están, lamentablemente, moi presentes na nosa sociedade. Hai moitas probas diso, pero nos últimos tempos xurdiu unha, máis que lamentable, aberrante manifestación destes inimigos dos dereitos humanos.
A finais de marzo, no municipio de Rincón de la Victoria (Málaga), os pais e nais dos compañeiros dunha nena con autismo fixeron que os seus fillos e fillas non fosen a clase como medida de presión para que se expulsase do colexio á nena; e por incrible que poida parecer, este «linchamento popular» premiou, polo menos en primeira instancia, ao victimario e castigou aínda máis á vítima, pois a nena foi expulsada do colexio e aínda, a día de hoxe, segue sen estar escolarizada, ao non garantírselle aos pais unha escolarización cos apoios e os axustes necesarios para que poida exercer o seu dereito á educación inclusiva de calidade. E hai só unhas semanas, o 24 de novembro, no municipio de Lalín (Pontevedra), reproducíronse basicamente os mesmos feitos, os pais e nais dos compañeiros dun neno con autismo fixeron que os seus fillos e fillas non fosen ao colexio como medida de presión para que o neno fose sacado do seu colexio e trasladado a un centro de educación especial (aínda que, neste caso, non todos os pais e nais, nin os seus fillos e fillas, secundaron o reprobable acto).
Máis aló das responsabilidades civís e penais nas que devanditos pais, nais, e responsables educativos puidesen incorrer, este artigo de opinión só ten como fin concienciar a todos eles e á poboación en xeral da grave inxustiza que se está cometendo contra todos con esta violación do dereito á educación inclusiva. Se a educación inclusiva de calidade non se produce, quen é o responsable?, o neno, ao que non se lle proporcionan os apoios e axustes necesarios para garantir a súa debida educación, ou os poderes públicos, e a sociedade en xeral, que non garanten o efectivo exercicio do dereito?.
Coa realización das accións comentadas, é evidente que os primeiros e máis gravemente prexudicados son o neno e a nena con discapacidade, pero é igualmente evidente, para o que queira entender sen prexuízos, que estes actos danan de forma igualmente grave aos seus compañeiros e á sociedade en xeral. Como cren que van ser educados?, na igual dignidade de todos os seres humanos, na empatía, na solidariedade, na construción dun mundo respectuoso cos dereitos humanos?, ou máis ben na discriminación, prexuízos, na intolerancia, na construción dun mundo onde os dereitos humanos sexan soamente plenos para algúns seres humanos?. Non nos deixemos guiar polos prexuízos discriminadores.
Con todo, a nosa realidade xurídica, xudicial e social dista moito de garantir o debido respecto ao dereito á educación inclusiva. A ignorancia, os prexuízos, os estereotipos que conforman barreiras discriminatorias, os tradicionais inimigos dos dereitos humanos, están, lamentablemente, moi presentes na nosa sociedade. Hai moitas probas diso, pero nos últimos tempos xurdiu unha, máis que lamentable, aberrante manifestación destes inimigos dos dereitos humanos.
A finais de marzo, no municipio de Rincón de la Victoria (Málaga), os pais e nais dos compañeiros dunha nena con autismo fixeron que os seus fillos e fillas non fosen a clase como medida de presión para que se expulsase do colexio á nena; e por incrible que poida parecer, este «linchamento popular» premiou, polo menos en primeira instancia, ao victimario e castigou aínda máis á vítima, pois a nena foi expulsada do colexio e aínda, a día de hoxe, segue sen estar escolarizada, ao non garantírselle aos pais unha escolarización cos apoios e os axustes necesarios para que poida exercer o seu dereito á educación inclusiva de calidade. E hai só unhas semanas, o 24 de novembro, no municipio de Lalín (Pontevedra), reproducíronse basicamente os mesmos feitos, os pais e nais dos compañeiros dun neno con autismo fixeron que os seus fillos e fillas non fosen ao colexio como medida de presión para que o neno fose sacado do seu colexio e trasladado a un centro de educación especial (aínda que, neste caso, non todos os pais e nais, nin os seus fillos e fillas, secundaron o reprobable acto).
Máis aló das responsabilidades civís e penais nas que devanditos pais, nais, e responsables educativos puidesen incorrer, este artigo de opinión só ten como fin concienciar a todos eles e á poboación en xeral da grave inxustiza que se está cometendo contra todos con esta violación do dereito á educación inclusiva. Se a educación inclusiva de calidade non se produce, quen é o responsable?, o neno, ao que non se lle proporcionan os apoios e axustes necesarios para garantir a súa debida educación, ou os poderes públicos, e a sociedade en xeral, que non garanten o efectivo exercicio do dereito?.
Coa realización das accións comentadas, é evidente que os primeiros e máis gravemente prexudicados son o neno e a nena con discapacidade, pero é igualmente evidente, para o que queira entender sen prexuízos, que estes actos danan de forma igualmente grave aos seus compañeiros e á sociedade en xeral. Como cren que van ser educados?, na igual dignidade de todos os seres humanos, na empatía, na solidariedade, na construción dun mundo respectuoso cos dereitos humanos?, ou máis ben na discriminación, prexuízos, na intolerancia, na construción dun mundo onde os dereitos humanos sexan soamente plenos para algúns seres humanos?. Non nos deixemos guiar polos prexuízos discriminadores.
Construamos un mundo no que se respecten os dereitos humanos, no que se respecte, pois, que todos os nenos e nenas poidan exercer plenamente, en igualdade de condicións, o seu dereito a unha educación inclusiva de calidade.
Ignacio Campoy Cervera, do Instituto de Dereitos Humanos Bartolomeu das Casas da Universidade Carlos III de Madrid
Ningún comentario:
Publicar un comentario